Inleiding: wat je met deze tool kunt doen
Als het om AI gaat, doen de meeste organisaties wel iets. Maar nu AI van experiment naar dagelijks werk gaat, is er geen consensus over de ‘juiste’ manier om AI-vaardigheden voor verschillende functies consistent te definiëren, beoordelen en ontwikkelen.
Deze tool biedt je een duidelijk en praktisch startpunt:
- Een duidelijke, fundamentele basisdefinitie van praktische AI-vaardigheden
- Observeerbare, gedragsgerichte beoordelingscriteria, afgestemd op verschillende verantwoordelijkheidsniveaus
- Vragenbanken waarmee je beoordeelt hoe mensen AI in hun dagelijkse werk gebruiken
- Scorekaarten waarmee je de mate van AI-vaardigheid per individuele medewerker kunt beoordelen
- Een consistente manier om sterke punten en tekorten binnen teams vast te stellen
- De structuur om een benchmark voor AI-vaardigheden in je organisatie op te stellen
Gebruik de vragenbanken, beoordelingscriteria en scorekaarten om individuele AI-capaciteiten te beoordelen, resultaten per team of functie samen te voegen en een duidelijke benchmark voor de volwassenheid van AI-vaardigheden in je hele organisatie op te stellen.
De AI Skills Assessment tool en Skills Framework van HiBob
Deze beoordeling is gebaseerd op een gestructureerd vaardigheidskader van AI-vaardigheden door 1200 multinationale besluitvormers is gevalideerd. Het vertaalt vage begrippen zoals ‘AI-geletterdheid’ naar observeerbaar gedrag op het werk dat je consistent kunt beoordelen.
Het kader verdeelt AI-vaardigheden in drie vaardigheidssets, zeven competenties en 29 observeerbare gedragingen. In plaats van te meten of iemand AI gebruikt, helpt het je te beoordelen hoe diegene AI gebruikt: welk beoordelingsvermogen iemand inzet, welke risico’s diegene afweegt, welke resultaten iemand verbetert en aan welke uitkomsten diegene bijdraagt.
Zo gebruik je de beoordelingstool van AI-vaardigheden
Gebruik deze beoordeling telkens wanneer je mensen evalueert, zoals bij sollicitatiegesprekken, prestatiegesprekken, zelfbeoordelingen en ontwikkelingsplanning. Registreer scores aan de hand van de beoordelingscriteria om te bepalen of een vaardigheid in ontwikkeling, bekwaam of gevorderd is.
Houd deze vier regels in gedachten:
- Baseer vragen op gebruiksscenario’s. Vraag naar specifieke werktaken, niet naar algemene AI-trends. Specifieke praktijksituaties leveren sterker bewijs op en helpen je vragen te kiezen die passen bij iemands verantwoordelijkheidsniveau.
- Kijk naar gedrag, niet naar zelfvertrouwen. Laat verzorgd, overtuigend taalgebruik of algemene uitspraken als ‘Ik gebruik AI elke dag’ niet te zwaar meewegen. Sterke antwoorden beschrijven wat iemand daadwerkelijk heeft gedaan, welke risico’s diegene heeft afgewogen en wat daardoor is veranderd.
- Vraag niet alleen door op de uitvoering, maar ook op het beoordelingsvermogen. Sterke AI-gebruikers weten wanneer menselijk beoordelingsvermogen nodig is en hoe ze resultaten moeten controleren. Met vervolgvragen toets je iemands redenering, niet alleen het eindresultaat.
- Kies vragen gericht. Je hoeft niet elke vraag te stellen. Kies de vragen die het beste aansluiten bij het gedrag dat belangrijk is voor de rol, het team of het prestatiegesprek.
Stap 1: breng verantwoordelijkheden in kaart, geen functietitels
Het is belangrijk om je niet blind te staren op traditionele functietitels of organigrammen. In een moderne functiecatalogus is een functie simpelweg een verzameling verantwoordelijkheden en doelen. Vaardigheden zijn de capaciteiten die mensen nodig hebben om deze uit te voeren.
Stel voordat je in de vragenbank duikt een profiel op van de persoon die je beoordeelt, op basis van de AI-gerelateerde verantwoordelijkheden van diens rol. Door die verantwoordelijkheden eerst in kaart te brengen, kun je precies bepalen welke AI-vaardigheden je beoordeelt, welke vragen je stelt en hoe je het antwoord scoort.
Stap 2: de beoordeling
Vaardigheidsset 1: AI-gereedheid | AI-geletterdheid
Meest geschikt voor: functies waarin wordt bepaald wanneer AI wel of niet moet worden gebruikt en wat het gebruik ervan moet opleveren.
Het doel: Inzicht krijgen in menselijke en AI-capaciteiten. Geschikte AI-tools selecteren. Realistische verwachtingen stellen voor werk dat door AI wordt ondersteund. De impact en waarde van AI meten.
Vaardigheidsset 1: AI-gereedheid | Continu leren
Meest geschikt voor: functies waarin mensen actief verfijnen hoe AI hun werk ondersteunt en anderen begeleiden om AI goed te gebruiken.
Het doel: Blijven leren en verbeteren op het gebied van AI. Deelnemen aan collegiale coaching. Doorlopende ondersteuning en acceptatie van AI binnen het team stimuleren.
Vaardigheidsset 2: individueel AI-gebruik | Kwaliteit van prompts en invoer
Het meest geschikt voor: functies waarin mensen AI gebruiken om in hun dagelijkse werk hoogwaardige resultaten te produceren.
Het doel: duidelijke, bruikbare prompts schrijven. AI naar betrouwbaar en relevant bronmateriaal sturen. De kwaliteit van prompts proactief beoordelen. Multimodale prompts schrijven.
Vaardigheidsset 2: individueel AI-gebruik | De kwaliteit van resultaten beoordelen en verbeteren
Het meest geschikt voor: functies waarin mensen AI gebruiken om hun eigen werk te maken of af te ronden en om het werk van anderen te beoordelen, bewerken, goed te keuren of er beslissingen over te nemen.
Het doel: De kwaliteit van output proactief beoordelen. Door AI gegenereerde analyses en bewijzen interpreteren. AI-concepten aanpassen voor verschillende doelgroepen en doeleinden. Zich niet laten leiden door AI die te vleiend of te stellig overkomt. De grenzen van de eigen expertise herkennen. Bewustzijn van vooroordelen en eerlijkheid tonen.
Vaardigheidsset 2: individueel AI-gebruik | AI-veiligheid, ethiek en governance
Meest geschikt voor: alle functies, maar vooral die verantwoordelijk zijn voor het sturen op veilig, ethisch en effectief AI-gebruik door mensen en AI-agents.
Het doel: zorgvuldig omgaan met gevoelige gegevens. AI verantwoord gebruiken. Menselijke verantwoordelijkheid waarborgen. Transparant zijn en bronnen vermelden.
Vaardigheidsset 3: AI-gebruik binnen de organisatie | Evaluatie en herontwerp van werkprocessen
Het meest geschikt voor: functies waarin mensen
- Bepalen hoe AI past binnen de werkprocessen van een team, functie of bedrijf
- Door AI ondersteunde automatiseringen, agents of integraties bouwen of onderhouden
- Anderen coachen of ondersteunen om AI effectief te gebruiken
Het doel: Workflows in kaart brengen. De prestaties van werkprocessen proactief beoordelen. Efficiënte overdrachten en normen tussen mens en AI ontwerpen. Samenwerken met andere functies om risico’s te beperken. Workflowbeslissingen vastleggen voor meer betrouwbaarheid. Bespaarde tijd of middelen inzetten voor werk met hogere toegevoegde waarde.
Vaardigheidsset 3: AI-gebruik binnen de organisatie | Automatisering en technische integratie
Meest geschikt voor: functies die verantwoordelijk zijn voor het bouwen of onderhouden van door AI ondersteunde automatiseringen, agents of integraties.
Het doel: Betrouwbare automatiseringen met weinig of geen code creëren. Koppel AI aan dagelijkse tools om handmatige stappen te beperken. Basisvaardigheden in programmeren tonen om systemen te koppelen en problemen op te lossen. Veilig gebruikmaken van API-sleutels, veelvoorkomende fouten afhandelen en eenvoudige logging toevoegen, zodat workflows kunnen worden gemonitord en zonder giswerk kunnen worden hersteld.
Aanbevolen voor verder leesplezier
Stap 3: zet je scores om in een benchmark
Beoordelen of een huidige medewerker of kandidaat over een specifieke AI-vaardigheid beschikt, is slechts de eerste helft van het verhaal. De tweede helft is begrijpen of die vaardigheid waarde helpt creëren.
Bereken voor je benchmark per relevante competentie het gemiddelde van de individuele resultaten op de scorekaarten. Voeg die resultaten vervolgens samen tot scores op teamniveau en combineer de teamscores tot een uitgangspunt voor de hele organisatie.
Dat uitgangspunt is je benchmark voor AI-vaardigheden. Zo krijg je een helder overzicht van waar je mensen er klaar voor zijn om AI veilig en effectief te gebruiken, waar er nog kennis- of vaardigheidstekorten zijn, en waar gerichte ontwikkeling het meeste oplevert.
Gebruik je benchmark om personeelsbeslissingen te sturen
Een benchmark biedt je een duidelijk en consistent beeld van AI-vaardigheden. Zo kun je AI-capaciteiten integreren in de systemen die je personeelsstrategie al vormgeven:
- Werving. Kijk verder dan algemene claims over vertrouwdheid met AI en beoordeel hoe kandidaten in praktijksituaties hun beoordelingsvermogen inzetten, resultaten evalueren en risico’s beheren.
- Prestaties. Beoordeel AI-capaciteiten op basis van hoe het werk wordt gedaan, en niet alleen of AI wordt gebruikt. Hanteer daarbij consistente, gedragsgerichte criteria.
- Personeelsplanning. Stel vast waar in je organisatie essentiële AI-capaciteiten aanwezig zijn, waar hiaten de uitvoering kunnen beïnvloeden en waar je in ontwikkeling moet investeren.
- Leren en ontwikkelen. Richt je op gedrag dat echte resultaten verbetert, niet alleen op tooltraining of algemene AI-geletterdheid.
Van AI-gebruik naar het beoordelingsvermogen van AI
AI-capaciteit wordt vaak ten onrechte gezien als een activiteitsmaatstaf: Wie gebruikt AI? Hoe vaak? Voor welke taken?
Maar gebruik alleen creëert geen waarde.
Sterke capaciteiten blijken uit de manier waarop mensen hun beoordelingsvermogen inzetten: hoe ze resultaten controleren, risico’s beheren en door AI ondersteund werk omzetten in betere uitkomsten.
Omdat AI-vaardigheden tot de basis behoren, is consistentie belangrijker dan ooit. Een gedragsgerichte beoordeling helpt je te bepalen hoe goed presteren eruitziet, vaardigheden gestructureerd te evalueren en AI-capaciteiten te integreren in prestaties, werving, ontwikkeling en personeelsplanning.
Zo bouw je aan een door AI aangedreven, mensgerichte organisatie waarin mensen het voortouw nemen en AI hen helpt betere resultaten te behalen.
<<Bouw een door AI aangedreven, mensgerichte organisatie met vaardigheden die je vandaag al kunt beoordelen. Download nu de AI-skills-assessment-tool.>>